You are currently viewing تیپ خاک و نحوه آزمایش آن

تیپ خاک و نحوه آزمایش آن

5
(2)

تیپ خاک

خاک ها انواع مختلفی دارند و هر کدام از انواع خاک ویژگی های منحصر به فردی دارند. این مسئله در بحث ساختمان سازی اهمیت زیادی دارد زیرا با تعیین نوع خاک یا همان تیپ خاک می توان فهمید خاک مورد نظر برای احداث چه نوع سازه ای با چه ممشخصاتی مناسب است.

نحوه تعیین تیپ خاک

با کمک چند آزمایش این امکان وجود دارد که بتوانید تیپ های مختلف خاک را مشخص کنید. آزمایش دان هول (downhole) و آزمایش نفوذ استاندارد SPT و آزمایش سه محوری و تک محوری انواع روش هایی هستند که برای تعیین تیپ خاک مورد استفاده قرار می گیرند. مراحلی که در این آزمایش ها به کار برده می شوند کمی با هم متفاوت هستند. در ادامه به اختصار توضیح داده شده است که تعیین تیپ خاک هر کدام از آن ها چگونه است.

تیپ خاک
تیپ خاک

مشخصات تیپ خاک

ابتدا باید بدانید هر تیپ خاک چه مشخصاتی دارد.

تیپ خاک 1

این تیپ خاک بهترین تیپ برای ساختمان سازی است. زمین هایی که دارای خاک های سخت هستند و محکم م مقاوم می باشند جزو این دسته قرار می گیرند.

تیپ خاک 2

در رده بعدی بهترین خاک ها برای ساختن سازه قرار می گیرد. در این زمین ها خاک هایی وجود دارند که دارای تراکم بالایی هستند اما سنگ های سستی دارند.

تیپ خاک 3

این تیپ خاک از خاک های تیپ 2 ضعیف تر است. میزان فراوانی زمین هایی با این تیپ خاک بیش تر از انواع دیگر است. در این زمین ها خاک ها از نظر تراکم متوسط هستند و سنگ های موجود در اثر هوازدگی متلاشی شده اند.

تیپ خاک 4

زمین هایی که دارای خاک تیپ 4 هستند، ضعیف ترین زمین ها هستند. در مناطقی که آب های زیر زمینی وجود دارند، خاک نرم و مرطوب است و جز و تیپ 4 به حساب می آید. در این زمین ها ساختن سازه مجاز است اما اسکلت آن ها باید محکم تر و مقاوم تر باشد.

شرکت ترانشه ارائه دهنده خدمات نیلینگ، خرپا، انکراژ، آزمایش خاک، بهسازی خاک، مکانیک خاک، مقاومت خاک، طبقه بندی خاک، میکروپایل، سازه نگهبان، حفاری دستی، طراحی ساختمان و جلوگیری از نشست ساختمان می باشد. همچنین برای آشنایی با انواع خاک و شناخت بیشتر تیپ خاک نیز می توانید از وبلاگ مجموعه ترانشه بازدید کنید.

نحوه آزمایش و تعیین تیپ خاک با استفاده از آزمایش دان هول

برای این که بتوانید تیپ خاک را تعیین کنید، باید سزعت موج برشی عبوری از آن انداز گیری کنید. با استفاده از آزمایش دان هول امکان تعیین سرعت موج برشی که از خاک عبور می کند به شکل مستقیم تعیین می شود. پس از اندازه گیری باید استاندارد 2800 زلزله را به کار بگیرید و تیپ خاک را مشخص کنید. با در اختیار داشتن سرعت موج برشی و اطلاعات زیر تیپ خاک مشخص می شود.

  • اگر سرعت موج برشی بیش از 750 متر بر ثانیه باشد با تیپ خاک 1 مواجه هستید.
  • اگر سرعت موج برشی عددی بین 375 تا 750 متر بر ثانیه باشد، با تیپ خاک 2 رو به رو هستید.
  • سرعت موج برشی بین 175 تا 375 متر بر ثانیه باشد، تیپ خاک 3 است.
  • در صورت مواجهه با سرعتی کم تر از 175 متر بر ثانیه تیپ خاک 4 است.

نحوه آزمایش و تعیین تیپ خاک با استفاده از آزمایش استاندارد SPT

برای تعیین نوع خاک ابتدا از روش دان هول استفاده می کنیم و اگر این روش موفقیت آمیز نبود از روش SPT استفاده می کنیم. میزان دقت این روش کم تر از روش اول است ولی ب هر حال با تقریب خوبی اعداد را می توانید تفسیر کنید.

  • اگر عدد استاندارد ماشینی از 50 بزرگ تر باشد، خاک ممکن است از نوع تیپ 1 یا 2 باشد.
  • اگر عدد استاندارد ماشینی از 50 کم تر باشد، خاک می تواند تیپ 3 یا 4 باشد.
  • اگر عدد spt که به روش دستی محاسبه می شود از 160 بیش تر باشد، تیپ خاک 1 یا 2 است.
  • اگر عدد spt دستی زیر 160 باشد، تیپ خاک 3 یا 4 است.

نحوه آزمایش و تعیین تیپ خاک با استفاده از آزمایش سه محوری

این روش هم یکی دیگر از روش های نام برده در آیین نامه 2800 است که بر اساس چسبندگی زهکشی نشده در خاک ها تیپ آن ها را مشخص می کند. برای این کار باید میزان چسبندگی خاک با استفاده از آزمایش سه محوری uv تعیین شود. سپس با عدد به دست آمده و مراجعه به اطلاعات زیر می توانید تیپ خاک را تعیین کنید.

  • اگر cu از عدد 250 بیش تر بود، خاک تیپ 1 یا تیپ 2 است.
  • اگر عددی بین 70 تا 250 کیلوپاسکال بود، خاک تیپ 3 است.
  • با مشاهده عدد کم تر از 70 کیلو پاسکال هم می توانید متوجه شوید که خاک تیپ 4 است.
تیپ خاک
تیپ خاک

نحوه آزمایش و تعیین تیپ خاک با استفاده از آزمایش تک محوری

در این روش هم باید چسبندگی زهکشی نشده خاک ها با آزمایش تک محوری محاسبه شود.
در صورت مشاهده عدد بیش از 250 کیلو پاسکال خاک تیپ 1 یا تیپ 2 است. اگر این عدد بین 70 تا 250 کیلو پاسکال باشد، با خاک تیپ 3 مواجه هستیم. Cu زیر 70 هم بیانگر وجود خاک تیپ 4 است.

اهمیت آگاهی از تیپ خاک ها برای ساختمان سازی

اهمیت این موضوع به دلیل آسیب های ناشی از زلزله است که می تواند خسارات زیادی به جان و مال انسان ها وارد آورد. برای این که در محلی ساختمانی احداث شود، بسیار مهم است که بدانید زمین زیر آن تا چه حدی مقاوم است و در صورت وقوع زلزله چقدر آسیب خواهد دید. تعیین تیپ خاک این موضوعات را روشن می کند و مواد و مصالح لازم بر اساس تیپ خاک تهیه می شود.

اگر در مکانی قصد احداث سازه ای را داشته باشند اما امکان تعیین تیپ خاک به هر دلیلی وجود نداشته باشد، تیپ خاک 3 در نظر گرفته می شود.
اهمیت تعیین تیپ خاک ها به حدی زیاد است که توصیه می شود در صورت در اختیار نداشتن امکانات آزمایشگاهی از روش تعیین تیپ چشمی استفاده کنید.

نحوه آزمایش و تعیین تیپ خاک به روش چشمی

یک جسم مقاوم شبیه به میخ را در زمین فرو ببرید. اگر این کار به سادگی انجام شد خاک می تواند تیپ 3 یا 4 باشد. اگر نتوانسید با فشار دست این کار را انجام دهید، احتمالا تیپ خاک 1 یا 2 می باشد. به خاطر داشته باشید که این روش دقیق نیست و نباید برای ساختمان سازی مورد استفاده قرار گیرد.

چقدر از این مقاله راضی بودید؟

به این مقاله رای دهید!

میانگین آرا 5 / 5. تعداد آرا: 2

تا کنون امتیازی داده نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

این سایت توسط reCAPTCHA و گوگل محافظت می‌شود حریم خصوصی و شرایط استفاده از خدمات اعمال.